Get Adobe Flash player

Charakterystyka obszaru

UKSZTAŁTOWANIE POWIERZCHNI


Tereny gmin należących do LGD należą do najciekawszych terenów województwa kujawsko-pomorskiego zarówno pod względem położenia geograficznego, bogactwa form rzeźby terenu jak i walorów przyrodniczych. W krajobrazie dominujące znaczenie odgrywają trzy jednostki geograficzne, zwane mezoregionami. Największy z nich - 
Wysoczyzna Świecka - to płaski obszar urozmaicony niewielkimi morenowymi wzgórzami i dolinami. Wzbogacają go mozaikowo występujące pośród pól i łąk lasy, a także obecność jezior, szczególnie atrakcyjnych w rejonie Świekatowa, Błądzimia, Bukowca i Nowego.
Od północy do Wysoczyzny Świeckiej przylega rozległa piaszczysta równina Borów Tucholskich, charakteryzująca się wysoką lesistością. Duża atrakcyjność wewnątrz leśnych zespołów polan i łąk, jezior, dolin rzecznych, licznych torfowisk, a także zróżnicowanie drzewostanów znakomicie wpływa na zmienność krajobrazu. Na uwagę zasługuje również górny odcinek Mątawy z malowniczymi zboczami i widokami tworzącymi niemal podgórski krajobraz - zwłaszcza w okolicy tzw. Szwajcarii Rulewskiej i Buśni koło Warlubia. Do tych obszarów wysokim (do 70 m) i stromym stopniem terenowym (o nachyleniu niekiedy powyżej 70°) graniczy Dolina Dolnej Wisły. Liczne wąwozy erozyjne, parowy, wypływające strumienie, i osuwiska, zwłaszcza w okolicach Świecia i Nowego tworzą niepowtarzalny krajobraz.

PRZYRODA



Zasoby wodne
Teren LGD położony jest w dorzeczu Wisły. Zarówno Wisła jak i jej dopływy, charakteryzują się śnieżno - deszczowym ustrojem zasilania. Jeziora mają zazwyczaj charakter rynnowy. Ich polodowcowy charakter wyraża się w znacznej głębokości. Jeziora posiadają wody w II i III klasie czystości. Jakość tych wód jest zróżnicowana przy czym wody najniższej (III klasa) jakości stwierdzono w miejscowościach Nowe, Górna Grupa, Morsk.
Do najbardziej czystych jezior zalicza się 
Jezioro Stelchno, które zajmuje obszar o powierzchni 176 ha, znajdujący się w gminie Jeżewo. Ma ono owalny kształt z licznymi zatoczkami i dwoma wyspami. Jest czyste i szczególnie polecane wędkarzom, jest stosunkowo najlepiej zagospodarowane ze wszystkich, występujących w okolicznych gminach.
Kolejnym zbiornikiem wodnym jest 
Jezioro Fletnowskie, zajmujące 25 ha powierzchni. W okolicach jeziora znajduje się rezerwat "Fletowo". Szerokość tego fragmentu wynosi 250 m a głębokość 20 m. W przedłużeniu jeziora istnieje zagłębienie o szerokości 500 m i głębokości 10m. tzw. rynna fletnowska, jest ona ważnym obiektem dla oceny i datowania rozwoju Doliny Dolnej Wisły w czasie ostatniego zlodowacenia i stanowi przykład procesów geomorfologicznych i tworzenia się form rzeźby terenu. W większości jeziora te są atutem turystycznym dla osób, przyjeżdżających nad kąpieliska. Część może pełnić funkcję rekreacyjną (Jezioro Deczno w gminie Świecie czy w/w Jezioro Stelchno), inne zaś ze względu na swoje walory biocentryczne i faunistyczne, mogą stać się terenami chronionymi w powiązaniu późniejszą możliwością wykorzystania ich zalet dla celów turystyki.

Wisła to największy zbiornik wód płynących powiatu świeckiego o szerokości koryta 400-425 m i głębokości 3-5 m. Cechuje się znaczną zmiennością stanów wody. Typowe są dwa maksima stanów wód: wiosenne przypadające na i letnio-jesienne. Całkowite wypełnienie koryta rzeki ma miejsce przy poziomie wody 5,4 m. Najbardziej atrakcyjną rzeką jest Wda, zwana też Czarną Wodą, jest lewym dopływem Wisły. Płynie na Pojezierzu Południowo-Pomorskim przez Równinę Charzykowską, Bory Tucholskie i Wysoczyznę Świecką, w województwie pomorskim i kujawsko-pomorskim. Ta piękna, nizinno-leśna, meandrująca wśród lasów rzeka posiada liczne zakola, a piaszczysto-kamieniste dno porastają wodorosty. Ujście do Wisły w Świeciu znajduje się na wysokości ok. 23 m n.p.m. Pokonanie kajakiem Wdy nie stanowi trudności nawet dla mniej wprawnych wodniaków, jedynie przy złych warunkach atmosferycznych groźną przeszkodę może stanowić Jezioro Wdzydzkie. Wdę zalicza się do rzek sklasyfikowanych w skali trudności wód spokojnych jako A, czyli łatwy odcinek szlaku kajakowego możliwy do pokonania przez każdego początkującego turystę wodnego przy użyciu dowolnego sprzętu pływającego z wyposażeniem biwakowym oraz B, czyli nieco uciążliwy (poniżej Żuru - odcinek szlaku kajakowego możliwy do pokonania przy użyciu typowego sprzętu kajakowego). Ogólnie szlak bardzo malowniczy, atrakcyjny krajoznawczo.
Na uwagę zasługuje również górny odcinek 
Mątawy z malowniczymi zboczami i widokami, tworzącymi niemal podgórski krajobraz w gminie Dragacz. Z tym obszarem graniczy Dolina Dolnej Wisły. Liczne wąwozy, osuwiska, wypływające strumienie zwłaszcza w okolicach gminy Świecie tworzą niepowtarzalny widok. Można go podziwiać z licznych punktów widokowych w Świeciu, Sartowicach i Nowym. Najbardziej malowniczy krajobraz rozprzestrzenia się z tarasu widokowego w Świeciu, znajdującego się na paśmie stoków nadwiślańskich, sięgających 80 m. n. p. m., oglądać możemy malownicze ujście Wdy do Wisły w kształcie rozległego amfiteatru. Obszar gminy Dragacz posiada także bogatą sieć wód płynących, którą oprócz granicznej rzeki Wisły stanowią właśnie Mątawa oraz systemy rowów melioracyjnych. Na terenie gminy poza licznymi niewielkimi starorzeczami Wisły i lokalnymi wytopiskami brak zbiorników wód stojących.

Ochrona przyrody

Tab. Porównanie powierzchni chronionych w gminach obszaru LGD (dane w ha)
Źródło: Opracowanie własne na podstawie materiałów GUS i lokalnych strategii działania

lp.

Gmina

Powierzchnia obszarów chronionych

Rezerwaty Przyrody

Parki Krajobrazowe

1

Bukowiec

25,5

-

-

2

Dragacz

10 800

25,2

7710

3

Drzycim

3768,6

-

1849,1

4

Jeżewo

10274,8

-

931,3

5

Nowe

7194

29,1

4554

6

Świecie*

8457

30,2

5007

7

Warlubie

6189,3

7,3

5596,8

 

RAZEM:

 

91,8

25 648,2

lp.

Gmina

Obszar Chronionego Krajobrazu

Użytki ekologiczne

Liczba Pomników Przyrody

1

Bukowiec

-

25,5

 

2

Dragacz

3090

15,3

11

3

Drzycim

190

27,8

 

4

Jeżewo

9343,5

105,3

 

5

Nowe

2640

3,7

11

6

Świecie*

3450

19,2

91

7

Warlubie

500

322

1

 

RAZEM:

 

518,8

 

* bez obszaru miasta

Teren LGD leży na terenie dwóch parków krajobrazowych:

Park Krajobrazowy Doliny Dolnej Wisłyo powierzchni 60 tys. ha, na terenie którego leży 5 gmin LGD (Dragacz, Jeżewo, Nowe, Warlubie, Świecie)
Wdecki Park Krajobrazowy, na terenie którego leżą gminy Drzycim, Jeżewo, Warlubie i Świecie
Na terenie LGD znajduje się również 13 rezerwatów przyrody. Z licznymi pomnikami przyrody, na szczególną uwagę zasługują:
znajdujący się koło Leosi (gm. Drzycim)największy na Pomorzu głaz narzutowy zwany 
"Diabelskim kamieniem" 

Rezerwat 
"Śnieżynka" o powierzchni 3 ha położony we wsi Wiąg (gmina Świecie), jest fragmentem śródpolnego wąwozu, którego dnem płynie strumień tworzący liczne zakola. Ze względu na znaczne zróżnicowanie siedlisk, rośnie tu ponad 130 gatunków roślin naczyniowych. Wiele z nich jest rzadkością lub podlegają częściowej ochronie, np. kokorycz wątła, fiołek przedziwny, zawilec żółty. Strome stoki wąwozy porośnięte są lasami liściastymi.

Rezerwat Grabowiec o powierzchni 27 ha, jest rezerwatem leśnym wyróżniającym się licznymi wąwozami i wzniesieniami urozmaicającymi teren. Obszar ten został objęty ochroną ze względu na zachowany grąd zboczowy z chronionymi i rzadkimi gatunkami roślin zielonych. W sferze przykrawędziowej rosną pomnikowe dęby o obwodzie 5-8 m.
"Czarcie Góry"o powierzchni ok. 65 ha (gmina Świecie) rozciąga się na odcinku o długości 5,5 km i obejmuje urwiste stoki i parowy porośnięte lasem liściastym z bogatym runem. W zachodniej części parowu płynie malowniczy strumień, który tworzy liczne meandry, a powalone pnie i gałęzie tworzą małe wodospady, co nadaje temu zakątkowi swoisty urok. W środkowej części rezerwatu znajduje się park w stylu angielskim z licznymi pomnikami przyrody jak: miłorząb japoński, dąb szypułkowy, kasztanowiec biały, choina kanadyjska, platan wschodni, buk zwyczajny - forma płacząca i świerk srebrzysty.
"Osiny" jest rezerwatem ścisłym w nadleśnictwie Warlubie (gmina Warlubie) o powierzchni ok. 21 ha, jest jednym z najbardziej pierwotnych torfowisk pomorskich. Rezerwat ten jest tym ciekawszy pod względem florystycznym, że występują w nim obok siebie zespoły roślinne torfowisk niskich i przejściowych. Z rzadszych roślin występuje: bagienica, przygiełka, niektóre rzadkie storczyki, modrzewnica zwyczajna i rosiczka.
"Kuźnica" , to rezerwat leśny w nadleśnictwie Warlubie o powierzchni około 7 ha. Rezerwat od wsch. graniczy z jeziorem Rumacz. Został on utworzony dla zachowania w celach naukowych fragmentu boru wilgotnego wyrosłego w specjalnych warunkach glebowych i wilgotnościowych. Niektóre gminy mogą poszczycić się pomnikami przyrody. Tak jest w przypadku gminy Nowe, na terenie której rośnie topola czarna o obwodzie w pierśnicy 576 cm rosnącą w miejscowości Kozielec w Zespole Nadwiślańskich Parków Krajobrazowych czy dąb w Laskowicach. Ponadto występują na tym obszarze dwa dęby szypułkowe o obwodach w pierśnicy 262 i 195 cm rosnące w pobliżu zabytkowego parku dworskiego w Milewie. Podobnie jest w Bąkowie koło Warlubia, gdzie znajdują się okazałych wymiarów dęby szypułkowe, rosnące na polach i w parku w pobliżu Domu Dziecka. Najbardziej znanym jest "Kazimierz Wielki" o obwodzie pnia 980 cm i wieku ponad 650 lat.
Szczególnie bogata w pomniki przyrody jest gmina Świecie, posiadająca prawie 100 obiektów przyrodniczych, np.:

 we Wiągu w pobliżu cmentarza rosną 2 cisy pospolite o obw. 65 i 95 cm,

w Sartowicach na terenie zabytkowego parku pałacowego rosną 2 dęby szypułkowe o obw. 270 cm oraz 2 modrzewie polskie o obw. 205 i 232 cm,

w  Wielkim Konopacie na obrzeżu byłego cmentarza rośnie dąb szypułkowy o obw. 550 cm

w Sulnowie w parku wiejskim rosną 2 lipy drobnolistne o obw. 282 i 332 cm.

Dodatkowo w wielu wsiach zachowały się w różnym stanie zespoły parkowo-pałacowe, parków podworskich (Polski Konopat, Sartowice, Budyń, Jarzębieniec, Kawęcin, Korytowo, Polskie Łąki, Gródek, Jastrzębie, Lubocheń, Laskowice, Bąkowo, Rulewo, Płochocin).
Województwo kujawsko-pomorskie uczestniczy w tworzeniu Europejskiej Sieci Ekologicznej NATURA 2000 tj. obszarów chronionych na terenie Unii Europejskiej. Celem wyznaczenia tych obszarów jest ochrona cennych, pod względem przyrodniczym i zagrożonych składników różnorodności biologicznej. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004r. (Dz.U.Nr 229, poz. 2313), w regionie Pomorza i Kujaw wyznaczono łącznie 47 738,70 ha obszarów specjalnej ochrony ptaków, co stanowi 2,7% ogólnej powierzchni województwa.
Największym obszarem ostoi ptaków, obejmującym teren 29 gmin województwa jest Dolina Dolnej Wisły (kod obszaru PLB 040003).
Gminy wchodzące w skład LGD, na których znajdują się obszary specjalnej ochrony ptaków NATURA 2000:

gmina Dragacz powierzchnia 1725,8 ha

gmina Nowe powierzchnia 885,1 ha

gmina Świecie powierzchnia 1293,1 ha

Lesistość
Głównym elementem krajobrazu obszaru oddziaływania LGD są lasy. Zajmują one około 34 162 ha powierzchni. Charakterystyczne dla lasów LGD jest to, że część z kompleksów leśnych przylega do Borów Tucholskich, charakteryzujących się bogactwem walorów krajobrazowych, przyrodniczych oraz naturalnych, są to gminy Warlubie, Jeżewo oraz Drzycim. Dodatkowo lasy gminy Dragacz oraz Nowe nalezą do skrajnego, wschodniego fragmentu Borów Tucholskich. Większość lasów obszaru LGD to lasy publiczne pozostające w zarządzie Lasów Państwowych. Przeważają lasy na siedliskach boru mieszanego świeżego i boru świeżego, miejscami występuję las mieszany. W obniżeniach terenowych występuję wilgotny ols. Przeważają drzewostany sosnowe z domieszką gatunków liściastych, z których największy udział ma dąb, ponadto brzoza, olcha i buk. Z pozostałych drzew iglastych lokalnie występuje znaczny udział modrzewia. Wszystkie lasy zaliczane są do kategorii lasów ochronnych (położonych w sąsiedztwie miasta).

Tab. Powierzchnia lasów w 2006 r.
Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z GUS

lp.

gmina

powierzchnia w ha

stopa zalesienia

1

Bukowiec

1413

12,7%

2

Dragacz

3134

28,0%

3

Drzycim

3522

32,5%

4

Jeżewo

8332

53,3%

5

Nowe

2638

24,7%

6

Świecie*

3877

22,2%

7

Warlubie

11246

55,9%

 

RAZEM:

34 162

32,76%

* bez obszaru miasta

Niewątpliwie obszar LGD można uznać za niepowtarzalny pod względem urozmaicenia i bogactwa przyrodniczego. Dla każdego miłośnika świeżego powietrza na łonie natury znajdzie się coś ciekawego. Od spływu kajakowego po wędrówki piesze czy rowerowe na szlakach

Wydarzenia

czerwiec 2017
P W Ś C Pt S N
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 1 2

Fundusze unijne w pigułce